10.SINIF COĞRAFYA

Mustafa YİĞİT · 08-Haziran-2009, 12:21

TÜRKİYE'DE AKARSULAR

Türkiye’ de irili ufaklı bir çok akarsu vardır. Bunların büyük bir kısmı dağlardan, bazıları da ova ve yaylalardan doğarak çeşitli havzalara yönelir.

Bu havzaların en genişi Karadeniz havzasıdır. Yani Türkiye’ deki akarsuların önemli bir kısmı Karadeniz’e dökülür. Bu suların çoğu Karadeniz dağlarının kuzey yamaçlarından doğarak az bir yol aldıktan sonra denize varan kısa akarsular, bir kısmı da İç Anadolu’dan doğarak Karadeniz dağları arasındaki boğazlardan geçip denize varan uzun akarsulardır (Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya, Çoruh gibi).

Aynı durum Akdeniz’e varan sularda da görülür. Buna karşılık Ege havzası akarsuları vadilerinin çok içerilere uzanışı bakımından diğer iki bölgeye benzemez. Bu bölgenin kısa akarsuları doğudan batıya uzanan oluk biçimindeki vadilerden geçerek önemli bir dağ engeli aşmadan denize ulaşır. Akarsularımızın bir kısmı da Marmara’ya dökülür. Kuzeyden dökülenler, güneyden gelenler uzuncadır.

Bu dört denize dökülen akarsuların dışında kalan bazı ırmaklar da sınırlarımız dışına çıkarak başka ülkelerde denize dökülür. Bunlardan ARAS ve KURA nehirleri Hazar Denizi’ne, DİCLE ve FIRAT nehirleri Basra Körfezi’ne ulaşır

Türkiye’de denizlere ulaşan akarsulardan başka akarsularda vardır. Bu sular denize ulaşamayıp kapalı havzalarda son bulur.

Başlıca üç kapalı havza vardır: İç Anadolu, Göller Yöresi ve Van.

İç Anadolu’da, TOROS ve ERCİYES’ten inen suları alan DEVELİ, TOROSLAR’dan ve başka çevreden gelen suları toplayan Ereğli ve Konya havzaları ile daha geniş bir alanın sularını alan Tuz Gölü kapalı havası gibi dağınık havzalar bulunur. Buralarda toplanan irili ufaklı akarsuların dördü önemlidir: PEÇENEK SUYU, ULUÇAY, KIRKDELİK SUYU, İNSUYU.

Göller yöresi kapalı havzası İç Anadolu'dakilerden farklıdır. Çoğunlukla kalkerli araziden oluşan bu bölgede daha çok yeraltına akış veren çukurlar bulunur. Çevreden gelen sular bu çukurlardaki deliklerden yeraltına boşaltıldığı için, bölgede genellikle yerüstü su akışı oluşamaz.

Doğuda bulunan Van kapalı havzasının ortasında Van Gölü yer alır. BENDİMAHİ, ZİLAN, KARASU ve HOŞAP SUYU olmak üzere bir çok akarsu bu göle dökülür.

TÜRKİYE'DEKİ AKARSULARIN ÖZELLİKLERİ:
1-Yeryüzü şekillerinin genel uzanışına paralel olarak doğu-batı yönlü akarlar. Fakat denize dökülecekleri yerlerde dağları enine yararak boğazlar oluştururlar.
2-Uzunlukları fazla değildir. Bunun nedeni, Türkiye'de dağların kıyıya paralel uzanması ve Türkiye'nin bir yarımada ülkesi olmasıdır.
3-Yerşekillerinden dolayı akarsu havzaları dardır.
4-Bol su taşımazlar. Bunun nedeni,iklimin fazla yağışlı olmaması ve havzaların dar olmasıdır.
5-Rejimleri düzensizdir. Nedeni,ülkemizde belli bir sıcaklık ve kurak mevsimin bulunması,yağış ve kar erime zamanlarının farklılık göstermesidir.
6-Ortalama yükseltinin fazla olmasından dolayı fazla akışlıdırlar.
7-Akarsular bir çok yerde dar ve derin vadilerden aktıkları için hidroelektrik enerji potansiyelleri fazladır.
8-Yer yer su taşkınlarına ve erozyona neden olurlar.

TÜRKİYE'DE'Kİ AKARSULAR

Karadeniz'e Dökülenler:
Sakarya,Filyos Çayı,Bartın Çayı, Yeşilırmak, Kızılırmak ve Çoruh'tur.

Marmara Denizi'ne Dökülenler:
Susurluk ve Gönen Çayı

Ege Denizi'ne Dökülenler:
Bakırçay, Gediz,B. Menderes, K. Menderes ve Meriç'tir.

Akdeniz'e Dökülenler:
Dalaman Çayı, Manavgat Çayı, Aksu,Göksu,Seyhan,Ceyhan ve Asi'dir.

Ülkemizde Doğup Dış Ülkelerden Denize Dökülenler:
Aras,Kura,Arpaçay,Fırat,Dicle, Çoruh

Dış Ülkelerden Doğup Ülkemizde Denize Dökülenler:
Meriç,Asi

Ayşenur KILIÇ · 20-Temmuz-2009, 13:54

Mustafa hocam teşekkürler .) .

mennanozdemir · 07-Eylül-2009, 23:39

Hocam coğrafya fakültesindeki bir kısım linkler çalışmıyor. ilgileneeinizi umarım. selamlar

Mustafa YİĞİT · 08-Eylül-2009, 00:07

mennanozdemir Nickli Üyeden Alıntı

Hocam coğrafya fakültesindeki bir kısım linkler çalışmıyor. ilgileneeinizi umarım. selamlar

evet bazı linkler yükleyen kişiler tarafından silinmiş.

GUNBAN · 08-Eylül-2009, 02:57

Mustafa YİĞİT Nickli Üyeden Alıntı

evet bazı linkler yükleyen kişiler tarafından silinmiş.

Şu anda hibiri inmiyor.:sick:

Mustafa YİĞİT · 15-Eylül-2009, 00:08

hocam bir kaç link denedim çalışıyor.

GUNBAN · 15-Eylül-2009, 00:09

Mustafa YİĞİT Nickli Üyeden Alıntı

hocam bir kaç link denedim çalışıyor.

Doğru düzelmiş.

Tuğba YILDIRIM · 23-Eylül-2009, 15:13

teşekkürler paylaşım için

08-Haziran-2009, 12:21	#1 (permalink)
Mustafa YİĞİT Deneyimli Üye Üyelik tarihi: 05-Haziran-2009 Bulunduğu yer: Bursa-Çanakkale Yaş: 26 Mesajlar: 181 Teşekkürleri: 53 78 mesajına 235 kere teşekkür edildi.	Türkiye'de Akarsular.. Tweet TÜRKİYE'DE AKARSULAR Türkiye’ de irili ufaklı bir çok akarsu vardır. Bunların büyük bir kısmı dağlardan, bazıları da ova ve yaylalardan doğarak çeşitli havzalara yönelir. Bu havzaların en genişi Karadeniz havzasıdır. Yani Türkiye’ deki akarsuların önemli bir kısmı Karadeniz’e dökülür. Bu suların çoğu Karadeniz dağlarının kuzey yamaçlarından doğarak az bir yol aldıktan sonra denize varan kısa akarsular, bir kısmı da İç Anadolu’dan doğarak Karadeniz dağları arasındaki boğazlardan geçip denize varan uzun akarsulardır (Kızılırmak, Yeşilırmak, Sakarya, Çoruh gibi). Aynı durum Akdeniz’e varan sularda da görülür. Buna karşılık Ege havzası akarsuları vadilerinin çok içerilere uzanışı bakımından diğer iki bölgeye benzemez. Bu bölgenin kısa akarsuları doğudan batıya uzanan oluk biçimindeki vadilerden geçerek önemli bir dağ engeli aşmadan denize ulaşır. Akarsularımızın bir kısmı da Marmara’ya dökülür. Kuzeyden dökülenler, güneyden gelenler uzuncadır. Bu dört denize dökülen akarsuların dışında kalan bazı ırmaklar da sınırlarımız dışına çıkarak başka ülkelerde denize dökülür. Bunlardan ARAS ve KURA nehirleri Hazar Denizi’ne, DİCLE ve FIRAT nehirleri Basra Körfezi’ne ulaşır Türkiye’de denizlere ulaşan akarsulardan başka akarsularda vardır. Bu sular denize ulaşamayıp kapalı havzalarda son bulur. Başlıca üç kapalı havza vardır: İç Anadolu, Göller Yöresi ve Van. İç Anadolu’da, TOROS ve ERCİYES’ten inen suları alan DEVELİ, TOROSLAR’dan ve başka çevreden gelen suları toplayan Ereğli ve Konya havzaları ile daha geniş bir alanın sularını alan Tuz Gölü kapalı havası gibi dağınık havzalar bulunur. Buralarda toplanan irili ufaklı akarsuların dördü önemlidir: PEÇENEK SUYU, ULUÇAY, KIRKDELİK SUYU, İNSUYU. Göller yöresi kapalı havzası İç Anadolu'dakilerden farklıdır. Çoğunlukla kalkerli araziden oluşan bu bölgede daha çok yeraltına akış veren çukurlar bulunur. Çevreden gelen sular bu çukurlardaki deliklerden yeraltına boşaltıldığı için, bölgede genellikle yerüstü su akışı oluşamaz. Doğuda bulunan Van kapalı havzasının ortasında Van Gölü yer alır. BENDİMAHİ, ZİLAN, KARASU ve HOŞAP SUYU olmak üzere bir çok akarsu bu göle dökülür. TÜRKİYE'DEKİ AKARSULARIN ÖZELLİKLERİ: 1-Yeryüzü şekillerinin genel uzanışına paralel olarak doğu-batı yönlü akarlar. Fakat denize dökülecekleri yerlerde dağları enine yararak boğazlar oluştururlar. 2-Uzunlukları fazla değildir. Bunun nedeni, Türkiye'de dağların kıyıya paralel uzanması ve Türkiye'nin bir yarımada ülkesi olmasıdır. 3-Yerşekillerinden dolayı akarsu havzaları dardır. 4-Bol su taşımazlar. Bunun nedeni,iklimin fazla yağışlı olmaması ve havzaların dar olmasıdır. 5-Rejimleri düzensizdir. Nedeni,ülkemizde belli bir sıcaklık ve kurak mevsimin bulunması,yağış ve kar erime zamanlarının farklılık göstermesidir. 6-Ortalama yükseltinin fazla olmasından dolayı fazla akışlıdırlar. 7-Akarsular bir çok yerde dar ve derin vadilerden aktıkları için hidroelektrik enerji potansiyelleri fazladır. 8-Yer yer su taşkınlarına ve erozyona neden olurlar. TÜRKİYE'DE'Kİ AKARSULAR Karadeniz'e Dökülenler: Sakarya,Filyos Çayı,Bartın Çayı, Yeşilırmak, Kızılırmak ve Çoruh'tur. Marmara Denizi'ne Dökülenler: Susurluk ve Gönen Çayı Ege Denizi'ne Dökülenler: Bakırçay, Gediz,B. Menderes, K. Menderes ve Meriç'tir. Akdeniz'e Dökülenler: Dalaman Çayı, Manavgat Çayı, Aksu,Göksu,Seyhan,Ceyhan ve Asi'dir. Ülkemizde Doğup Dış Ülkelerden Denize Dökülenler: Aras,Kura,Arpaçay,Fırat,Dicle, Çoruh Dış Ülkelerden Doğup Ülkemizde Denize Dökülenler: Meriç,Asi Mustafa YİĞİT Kişisel İmzası [Link Görmek ve Forumumuzdan Yararlanmak İçin Üye Olmasınız. ] - [Link Görmek ve Forumumuzdan Yararlanmak İçin Üye Olmasınız. ]

20-Temmuz-2009, 13:54	#2 (permalink)
Ayşenur KILIÇ Süper Moderatör Üyelik tarihi: 04-Haziran-2009 Bulunduğu yer: OZANLAR DİYARI Mesajlar: 2.482 Teşekkürleri: 3.147 450 mesajına 1.223 kere teşekkür edildi.	Mustafa hocam teşekkürler .) . Ayşenur KILIÇ Kişisel İmzası !!!уα ιsтιкℓαℓ уα öℓüм!!! *кαℓѕα ∂α ѕση ηєƒєѕιм...öℓüмüηє " кємαℓιzм* " Yaver:"Paşam vekil maaşlarını düzenleyeceğiz ne kadar verelim?" Mustafa Kemal Atatürk: "Öğretmen maaşlarını geçmesin." !!!!!!!!!!!!!!!!**

15-Eylül-2009, 00:08	#6 (permalink)
Mustafa YİĞİT Deneyimli Üye Üyelik tarihi: 05-Haziran-2009 Bulunduğu yer: Bursa-Çanakkale Yaş: 26 Mesajlar: 181 Teşekkürleri: 53 78 mesajına 235 kere teşekkür edildi.	hocam bir kaç link denedim çalışıyor. Mustafa YİĞİT Kişisel İmzası [Link Görmek ve Forumumuzdan Yararlanmak İçin Üye Olmasınız. ] - [Link Görmek ve Forumumuzdan Yararlanmak İçin Üye Olmasınız. ]

07-Eylül-2009, 23:39	#3 (permalink)
mennanozdemir Yeni Üye Üyelik tarihi: 28-Temmuz-2009 Yaş: 56 Mesajlar: 8 Teşekkürleri: 9 2 mesajına 2 kere teşekkür edildi.	Hocam coğrafya fakültesindeki bir kısım linkler çalışmıyor. ilgileneeinizi umarım. selamlar

23-Eylül-2009, 15:13	#8 (permalink)
Tuğba YILDIRIM Uzman Üye Üyelik tarihi: 05-Haziran-2009 Mesajlar: 301 Teşekkürleri: 468 147 mesajına 549 kere teşekkür edildi.	teşekkürler paylaşım için

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder